'Kadını ateşe atma, yaşat'

İstanbul Sözleşmesi hedefte, kadın hakları savunucuları isyanda AKP iktidarının, muhafazakâr çevrelerin hedef haline getirdiği İstanbul Sözleşmesi’nin tek taraflı feshi için çalışma başlatmasına kadın örgütleri tepkili.

'Kadını ateşe atma, yaşat'

İstanbul Sözleşmesi hedefte, kadın hakları savunucuları isyanda AKP iktidarının, muhafazakâr çevrelerin hedef haline getirdiği İstanbul Sözleşmesi’nin tek taraflı feshi için çalışma başlatmasına kadın örgütleri tepkili.

Hüseyin Şimşek
Hüseyin Şimşek
19 Temmuz 2020 Pazar 08:55
24 Okunma
'Kadını  ateşe atma, yaşat'

İstanbul Sözleşmesi’nin mimarlarından Prof. Dr. Feride Acar, sözleşmenin “aileyi tahrip ettiği” ve “eşcinselliği özendirdiği” iddialarının asılsız olduğunu belirterek “Türkiye, her gün kadın cinayet haberleriyle uyanırken bu sözleşmeye kim, ne için itiraz eder anlamak çok zor” dedi.

Yapılan bir araştırmaya göre toplumun sadece yüzde 5’inin İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılmasını istediğini vurgulayan Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Canan Güllü, “Bu ülkeyi şeriatçılar, cemaatçiler mi yönetiyor” sorularını yöneltti.
Türk Hukukçu Kadınlar Derneği’nden yapılan yazılı açıklamada “Sözleşmeye ‘dur’ demek, cinayetlere ‘geç’ demek” denildi. TÜSİAD’dan ise “İstanbul Sözleşmesi yaşatır, caymayalım” açıklaması geldi.

PROF. DR. FERİDE ACAR: ‘ÖLÜME UYANMAK’

Sözleşme hakkındaki asılsız iddialardan birisi sözleşmenin aileyi tahrip ettiği iddiasıdır ki kanımca bunu savunanlara hangi tür aileyi korumak istediklerini sormak lazım.
 

Doğrusu Türkiye gibi her gün kocası, eski kocası, nişanlısı ya da sevgilisi tarafından öldürülen kadınlara ilişkin cinayet haberleri ile uyanan bir toplumda, vicdan sahibi her ferdin içinde şiddet olmayan aile yapılarını ve eşitlikçi kadın-erkek ilişkilerini savunması gerekir.

Tam da bunu getiren bir sözleşmeye kim, ne için itiraz eder anlamak çok zor. Sözleşme içinde şiddet olmayan aileler yaratılmasını öngörür.

YÜKÜMLÜLÜĞÜ DEVLETE VERİR

Bu bağlamda sözleşme kadın erkek kime karşı olursa olsun ‘ev içi şiddet’in önlenmesi, mağdurlarının korunması, uygulayanların cezalandırılması ve buna temel olan eşitsizliğin yok edilmesi gerektiğini söylemekte ve bunları sağlama yükümlülüğünü devlete vermektedir.

Eğer içinde devamlı erkeklerin kadınlara şiddet uyguladığı yapıların devam etmesi gerektiğini savunmuyorsak bunun neresi aileye karşıdır?

İstanbul Sözleşmesi’ne karşı çıkan gruplarca sıklıkla dile getirilen bir diğer konu ise bu sözleşmenin eşcinselliği özendirdiği iddiasıdır ki bu da tamamen asılsızdır. Bu sözleşme ‘cinsel yönelim’ ve ‘toplumsal cinsiyet kimliği’ konularında uluslararası yeni bir düzenleme ya da standart getirmemektedir.

İstanbul Sözleşmesi’nin içerdiği tek ifade bu niteliklerinden dolayı kimsenin ayrımcılığa ve şiddete uğramamasıdır.

İMZA KAMPANYASI

İlerici Kadınlar Derneği de, akademisyen, gazeteci, hukukçu, sanatçı, yazarın ilk imzacılar arasında yer aldığı “İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmek kadına şiddeti onaylamaktır!” başlıklı bir imza kampanyası başlattı.

TÜRK HUKUKÇU KADINLAR DERNEĞİ: KAYGI İLE İZLİYORUZ

Türk Hukukçu Kadınlar Derneği Başkanı avukat Süreyya Turan, iktidarın İstanbul Sözleşmesi’nin feshi için başlattığı çalışmayı kaygı ile izlediklerini belirtti.

Turan yaptığı yazılı açıklamada, “İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılmasından veya durdurulmasından söz etmek, insan hakları ihlallerinin ivme kazanarak devam etmesine yol açacaktır.

Sözleşmeye ‘dur’ demek, cinayetlere ‘geç’ demektir ” ifadelerine yer verdi.

TÜSİAD: CAYMAYALIM

Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nden (TÜSİAD), iktidarın İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme söylemlerine ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yapıldı. Açıklamada, “İstanbul Sözleşmesi, Türkiye ve dünya kadınlarına verilmiş bir söz, güçlü bir taahhüttür. Bu sözden caymayalım. Şiddet uygulayanları cesaretlendirmeyelim. İstanbul Sözleşmesi yaşatır” denildi.

CANAN GÜLLÜ: ÇOK ACI VERİCİ

İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılıp kaldırılmaması ile ilgili yapılan araştırmada yüzde 5’lik bir kesimin istediğini geri kalan toplumun yüzde 95’inin istemediğini öğrendik. Şimdi siz yüzde 5’in istediğini mi yapacaksınız? Hadi kaldırdınız, tecavüze, şiddete göz mü yumacaksınız? Şu an konuştuğumuz her dakika bir kadının ya da çocuğun hayatına mal oluyor.

Bu yıl 15 Temmuz’da, 4 yıl önce bir cemaatin bu ülkede yaşadıkları konuşulurken gene başka bir tarikatın 15 Temmuz günü İstanbul Sözleşmesi’ni kaldırmak isteğini konuşuyoruz. Bu çok acı verici bir durum.

Bu, ülke cemaatlerin, tarikatların söylemleriyle mi yönetilecek? Türkiye’de ekonomik kriz, kadına ve çocuğa istismar ve şiddet varken İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılması konuşuluyor. Akıllara ziyan bir durum.

Parlamentoda 5’te 3 çoğunluk sağlansa dahi İstanbul Sözleşmesi’nden çekilemezsiniz. Cumhurbaşkanının kararname çıkarma yetkisi yok. Sözleşme iç hukuktan üstün.

Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi, bilinen adıyla İstanbul Sözleşmesi, kadına karşı şiddet ve aile içi şiddet konularında temel standartları ve devletlerin bu konudaki yükümlülüklerini belirleyen bir uluslararası insan hakları sözleşmesidir.[1]

Bu sözleşme Avrupa Konseyi tarafından desteklenmektedir ve Avrupa Devletleri’ni hukukî olarak bağlar. Sözleşmenin dört temel ilkesi; kadına yönelik her türlü şiddetin ve ev içi şiddetin önlenmesi, şiddet mağdurlarının korunması, suçların kovuşturulması, suçluların cezalandırılması ve kadına karşı şiddet ile mücadele alanında bütüncül, eş güdümlü ve etkili işbirliği içeren politikaların hayata geçirilmesidir. Kadına karşı şiddeti bir insan hakkı ihlali ve ayrımcılık türü olarak tanımlayan, bağlayıcı nitelikte ilk uluslararası düzenlemedir.[2]

11 Mayıs 2011’de İstanbul’da imzaya açılmış olması nedeniyle kısaca “İstanbul Sözleşmesi” olarak bilinir. 2014 yılında yürürlüğe girmiştir. Temmuz 2020 itibariyle 46 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanmış, imzacı ülkelerin 32’sinde onaylanmıştır.[3] 12 Mart 2020’de ilk imzacı Türkiye olmuştur. Ardından 2013 - 2019 yılları arasında 33 ülke (Arnavutluk, Andorra, Avusturya, Belçika, Bosna Hersek, Hırvatistan, Kıbrıs, Danimarka, Finlandiya, Estonya, Fransa, Gürcistan, Almanya, Yunanistan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Malta, Monako, Karadağ, Hollanda, Norveç, Kuzey Makedonya, Polonya, Romanya, Portekiz, San Marino, Sırbistan, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre) tarafından imzalanmıştır.[3]

İmzacı ülkelerin sözleşme kapsamında vermiş oldukları taahhütler, bağımsız uzmanlar grubu GREVIO Komitesi tarafından izlenmektedir.

Uluslararası hukukta kadına karşı şiddeti ya da ayrımcılığı yasaklayan pek çok uluslararası düzenleme bulunmakla birlikte, İstanbul Sözleşmesi kapsamı ve oluşturduğu denetim mekanizması sayesinde diğer düzenlemelerden ayrılmaktadır.[2] Her şeyden önce kadına karşı şiddeti bir insan hakkı ihlali ve ayrımcılık türü olarak tanımlayan ilk bağlayıcı nitelikte uluslararası düzenlemedir.[2] Ayrıca mağdurun haklarının korunmasına yönelik tedbirlerin, “cinsel yönelim” ve “toplumsal cinsiyet kimliği” ne olursa olsun ayrımcılık gözetilmeden alınmasını garanti eden ilk uluslararası sözleşme, İstanbul Sözleşmesidir.

İstanbul Sözleşmesi, kadına yönelik şiddet ve toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık konularında o güne kadar yapılmış en kapsamlı tanınlara yer vermiştir.[4] Sözleşmede “kadına yönelik şiddet”, ister kamusal ister özel alanda meydana gelsin, kadınlara yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik, acı ve ıstırap veren veya verebilecek olan, cinsiyete dayalı her türlü eylem veya bu eylemlerle tehdit etme, zorlama, keyfi olarak özgürlükten yoksun bırakma olarak tanımlanmıştır. Aile içi şidet ise aile içinde veya hanede veya mağdur faille aynı evi paylaşsa da paylaşmasa da eski veya şimdiki eşler veya partnerler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik şiddet eylemi olarak tanımlanmıştır.

İSTANBUL SÖZLEŞMESİ NEDİR?

Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi, bilinen adıyla İstanbul Sözleşmesi, kadına karşı şiddet ve aile içi şiddet konularında temel standartları ve devletlerin bu konudaki yükümlülüklerini belirleyen bir uluslararası insan hakları sözleşmesidir.[1]

Bu sözleşme Avrupa Konseyi tarafından desteklenmektedir ve Avrupa Devletleri’ni hukukî olarak bağlar. Sözleşmenin dört temel ilkesi; kadına yönelik her türlü şiddetin ve ev içi şiddetin önlenmesi, şiddet mağdurlarının korunması, suçların kovuşturulması, suçluların cezalandırılması ve kadına karşı şiddet ile mücadele alanında bütüncül, eş güdümlü ve etkili işbirliği içeren politikaların hayata geçirilmesidir. Kadına karşı şiddeti bir insan hakkı ihlali ve ayrımcılık türü olarak tanımlayan, bağlayıcı nitelikte ilk uluslararası düzenlemedir.[2]

11 Mayıs 2011’de İstanbul’da imzaya açılmış olması nedeniyle kısaca “İstanbul Sözleşmesi” olarak bilinir. 2014 yılında yürürlüğe girmiştir. Temmuz 2020 itibariyle 46 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanmış, imzacı ülkelerin 32’sinde onaylanmıştır.[3] 12 Mart 2020’de ilk imzacı Türkiye olmuştur. Ardından 2013 - 2019 yılları arasında 33 ülke (Arnavutluk, Andorra, Avusturya, Belçika, Bosna Hersek, Hırvatistan, Kıbrıs, Danimarka, Finlandiya, Estonya, Fransa, Gürcistan, Almanya, Yunanistan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Malta, Monako, Karadağ, Hollanda, Norveç, Kuzey Makedonya, Polonya, Romanya, Portekiz, San Marino, Sırbistan, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre) tarafından imzalanmıştır.[3]

İmzacı ülkelerin sözleşme kapsamında vermiş oldukları taahhütler, bağımsız uzmanlar grubu GREVIO Komitesi tarafından izlenmektedir.

Uluslararası hukukta kadına karşı şiddeti ya da ayrımcılığı yasaklayan pek çok uluslararası düzenleme bulunmakla birlikte, İstanbul Sözleşmesi kapsamı ve oluşturduğu denetim mekanizması sayesinde diğer düzenlemelerden ayrılmaktadır.[2] Her şeyden önce kadına karşı şiddeti bir insan hakkı ihlali ve ayrımcılık türü olarak tanımlayan ilk bağlayıcı nitelikte uluslararası düzenlemedir.[2] Ayrıca mağdurun haklarının korunmasına yönelik tedbirlerin, “cinsel yönelim” ve “toplumsal cinsiyet kimliği” ne olursa olsun ayrımcılık gözetilmeden alınmasını garanti eden ilk uluslararası sözleşme, İstanbul Sözleşmesidir.

İstanbul Sözleşmesi, kadına yönelik şiddet ve toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık konularında o güne kadar yapılmış en kapsamlı tanınlara yer vermiştir.[4] Sözleşmede “kadına yönelik şiddet”, ister kamusal ister özel alanda meydana gelsin, kadınlara yönelik fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik, acı ve ıstırap veren veya verebilecek olan, cinsiyete dayalı her türlü eylem veya bu eylemlerle tehdit etme, zorlama, keyfi olarak özgürlükten yoksun bırakma olarak tanımlanmıştır. Aile içi şidet ise aile içinde veya hanede veya mağdur faille aynı evi paylaşsa da paylaşmasa da eski veya şimdiki eşler veya partnerler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik şiddet eylemi olarak tanımlanmıştır.

İstanbul Sözleşmesi, kadına yönelik şiddetin toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığın hem bir sonucu ve hem de sebebi olarak tanımlanmasını sağlaması sağlamış; Şiddetin ortaya çıkmadan önlenmesi, mağdurların korunması, faillerin cezalandırılması ve konu hakkında gerekli politikaların üretilmesi yöntemini benimsemiştir.

Anahtar Kelimeler:
İstanbul Sözleşmesi
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.